Czy kiedykolwiek, grając w swoją ulubioną grę, pomyślałeś: "Hej, chciałbym stworzyć coś własnego!"? Być może od razu pojawiła się druga myśl: "Ale ja nie umiem programować...". Mamy dla Ciebie świetną wiadomość – aby stworzyć swoją pierwszą grę, wcale nie musisz być ekspertem od skomplikowanego kodu. Wystarczy odrobina chęci i fantastyczne, darmowe narzędzie, jakim jest Scratch. W tym poradniku przeprowadzimy Cię przez cały proces krok po kroku. Zobaczysz, że tworzenie gier to przede wszystkim świetna zabawa. Zaczynajmy!

Spis treści:

1. Jak zrobić grę w Scratchu?
2. Tworzenie gier 2D w Scratch – planowanie i pomysł na projekt
3. Scratch poradnik tworzenia gier – krok po kroku do własnej gry
4. Najczęstsze błędy przy tworzeniu gier 2D w Scratch i jak ich unikać
5. Jak rozwijać swoją grę i umiejętności programistyczne w Scratchu?
6. Podsumowanie – Twoja pierwsza gra w Scratchu to dopiero początek

Jak zrobić grę w Scratchu?

Zanim zanurzymy się w tworzenie, wyjaśnijmy sobie, czym właściwie jest Scratch. Wyobraź sobie cyfrowe klocki LEGO. Zamiast budować z nich zamki, tworzysz programy, łącząc ze sobą kolorowe bloczki z poleceniami. To wizualne środowisko programistyczne, stworzone z myślą o nauce przez zabawę. Idealne dla dzieci i młodzieży, którzy chcą postawić swoje pierwsze kroki w świecie IT. Interfejs na pierwszy rzut oka może wydawać się skomplikowany, ale szybko go opanujesz. Po lewej stronie masz paletę z bloczkami kodu, na środku puste pole na swoje skrypty, a po prawej – scenę z bohaterem (nazywanym w Scratchu "duszkiem"), na której będzie dziać się akcja Twojej gry.

Tworzenie gier 2D w Scratch – planowanie i pomysł na projekt

Każdy wielki projekt zaczyna się od dobrego planu. Zanim zaczniesz przeciągać bloczki, poświęć chwilę na przemyślenie swojego pomysłu. Nie musisz od razu tworzyć skomplikowanej fabuły na miarę Wiedźmina. Na początek najlepsza będzie prosta, ale wciągająca mechanika. Masz pustkę w głowie? Mamy dla Ciebie kilka pomysłów:

• Labirynt: gracz musi doprowadzić postać do wyjścia, omijając ściany.
• Zbieracz: postać porusza się po ekranie i zbiera spadające przedmioty (np. jabłka), zdobywając punkty, a unikając innych (np. bomb).
• Klikacz: na ekranie w losowych miejscach pojawiają się obiekty, a zadaniem gracza jest kliknięcie ich jak najwięcej w określonym czasie.

Zanim zaczniesz, odpowiedz sobie na kilka pytań:

• Jaki jest cel gry? Co gracz musi zrobić, żeby wygrać?
• Jakie są zasady? Czego nie wolno robić? Co powoduje przegraną?
• Kto będzie bohaterem? Kot, kosmita, a może latający pączek?
• Gdzie będzie toczyć się akcja? W kosmosie, pod wodą, a może w Twoim pokoju?

Możesz nawet narysować prosty szkic na kartce papieru. To naprawdę pomaga.

Scratch poradnik tworzenia gier – krok po kroku do własnej gry

Masz już plan? Świetnie! Czas przekuć go w działający projekt. Przejdźmy przez podstawowe etapy tworzenia prostej gry typu "zbieracz".

• Krok 1: Przygotuj scenę i aktorów. Najpierw wybierz tło dla swojej gry. W prawym dolnym rogu kliknij ikonę "Wybierz tło" i znajdź coś, co pasuje do Twojego pomysłu. Następnie wybierz swojego bohatera. Domyślny duszek-kot jest super, ale możesz go zmienić, klikając "Wybierz duszka". Dodaj też drugiego duszka – przedmiot, który bohater będzie zbierał (np. jabłko).
• Krok 2: Ożyw swojego bohatera – programujemy ruch. Chcemy, aby gracz mógł sterować swoją postacią. Użyjemy do tego klawiszy strzałek. Z palety bloczków po lewej stronie, z kategorii Zdarzenia, przeciągnij na środek bloczek i przypisz do niego odpowiednie parametry.
• Krok 3: Dodaj cel – zbieranie punktów i interakcje. Teraz sprawmy, by coś się działo, gdy bohater dotknie jabłka. Stwórz zmienną „Punkty”, aby liczyć zdobyte punkty. Ustaw dla jabłka skrypt: gdy gra się zaczyna, sprawdzaj cały czas, czy bohater dotyka jabłka. Jeśli tak – zwiększ liczbę punktów o 1 i przenieś jabłko w losowe miejsce. Dzięki temu za każdym razem, gdy bohater złapie jabłko, dostajesz punkt, a jabłko pojawia się gdzie indziej.

Najczęstsze błędy przy tworzeniu gier 2D w Scratch i jak ich unikać

Podczas tworzenia pierwszej gry na pewno natkniesz się na jakieś problemy. To całkowicie normalne. Nawet najlepsi programiści popełniają błędy. Oto kilka typowych pułapek i sposoby, jak sobie z nimi radzić:

• postać nie robi tego, co chcę: najczęściej to wina złej kolejności bloczków. Prześledź swój skrypt krok po kroku i zastanów się, czy komputer na pewno rozumie Twoje polecenia tak, jak Ty;
• gra się zacina lub działa wolno: być może użyłeś zbyt wielu pętli "zawsze", które działają jednocześnie. Zastanów się, czy na pewno wszystkie skrypty muszą być aktywne przez cały czas;
• chaos w projekcie: zaczynanie bez planu prowadzi do bałaganu. Zawsze miej pod ręką swój pomysł i trzymaj się go, przynajmniej na początku.

Pamiętaj, że każdy błąd to cenna lekcja. Nie zrażaj się, tylko próbuj znaleźć rozwiązanie. To najlepszy sposób na naukę.

Jak rozwijać swoją grę i umiejętności programistyczne w Scratchu?

Twoja pierwsza gra już działa? Fantastycznie! Ale to dopiero początek przygody. Teraz możesz ją rozwijać i dodawać nowe, ekscytujące elementy. Co możesz zrobić?

• Dodaj dźwięki: wstaw efekty dźwiękowe przy zbieraniu punktów lub muzykę w tle.
• Użyj kostiumów: stwórz kilka wersji swojego duszka (np. z różnym ułożeniem nóg), aby stworzyć iluzję animacji chodu.
• Wprowadź warunek przegranej: dodaj „wrogiego” duszka, którego dotknięcie kończy grę.
• Stwórz nowe poziomy: gdy gracz zdobędzie określoną liczbę punktów, zmień tło i zwiększ poziom trudności.

Nie bój się eksperymentować! Analizuj też gry stworzone przez innych członków społeczności Scratcha. To kopalnia inspiracji i gotowych rozwiązań, z których możesz się uczyć.

Podsumowanie – Twoja pierwsza gra w Scratchu to dopiero początek

Przeszedłeś całą drogę – od pomysłu, przez planowanie, aż po stworzenie działającej gry. Jak widzisz, tworzenie gier 2D w Scratchu to świetna zabawa i nauka logicznego myślenia. To dopiero początek Twojej przygody! Chcesz rozwijać swoje umiejętności? Sprawdź nasze bezpłatne warsztaty ze Scratcha dla dzieci, spróbuj swoich sił w tworzeniu gier w Roblox albo poznaj kurs tworzenia gier w Unity dla dzieci. Dziel się swoimi projektami, ucz się od innych i przede wszystkim – baw się dobrze!